Checklist: wat moet u bewaren vóór u een huis leegmaakt?

Bijgewerkt op 1 november 2026 · 6 min leestijd · door het team van Sparkling Services

Vóór een woningontruiming legt u alles opzij wat niet te vervangen is: administratieve documenten, testament, foto's, waardevolle spullen, sleutels, codes en digitale toestellen. Deze checklist, op maat van België, helpt u kamer per kamer niets te vergeten, en zegt wat u doet met spullen die een aparte aanpak vragen, zoals geneesmiddelen of wapens.

Waarom sorteren vóór de dag van de ontruiming?

Eens de vrachtwagen vertrokken is, komt wat geschonken, gerecycleerd of vernietigd is niet meer terug: alles wat u wilt houden, moet vóór de dag van de ontruiming aangeduid en opzijgelegd zijn. Een ernstige ontruimer legt gevonden papieren en foto's apart, maar het grondige sorteerwerk is aan de familie.

Reken op minstens een halve dag per grote kamer voor een woning die lang bewoond is, en meer als er een volle kelder, zolder of garage is. Werk liefst met twee: de ene sorteert, de andere noteert en fotografeert.

Een juridisch aandachtspunt als het om de woning van een overledene gaat: spullen meenemen of de woning leeghalen kan gelden als stilzwijgende aanvaarding van de erfenis, schulden inbegrepen. Notaris.be noemt het leeghalen van de woning uitdrukkelijk als voorbeeld. Documenten verzamelen en veilig opbergen is doorgaans geen probleem, maar vóór u spullen verdeelt of meeneemt, zorgt u best dat elke erfgenaam zijn keuze heeft gemaakt en dat de andere erfgenamen akkoord zijn. Bij twijfel vraagt u raad aan de notaris.

De eenvoudigste methode: drie duidelijk gescheiden zones met gekleurde etiketten.

• Groen – bewaren: documenten, aandenkens, spullen die aan iemand zijn toegewezen.
• Oranje – nog beslissen: wat de mening van een familielid of een schatting vraagt.
• Rood – mag weg: al de rest, dat geschonken, gerecycleerd of afgevoerd wordt.

1. Administratieve en juridische documenten

Papieren hebben absolute voorrang: verzamel ze allemaal in één gesloten doos, zonder ter plaatse te sorteren, en bekijk ze later in alle rust. Eén document dat per vergissing weggegooid wordt, kan een nalatenschap, een verkoop of de vrijgave van een huurwaarborg blokkeren.

Checklist van de documenten die u bewaart:

1. Identiteit: identiteitskaart, paspoort, rijbewijs, ziekenfondskaart, trouwboekje of huwelijkscontract.
2. Testament en laatste wilsbeschikking: handgeschreven testament, uitvaartcontract, wilsverklaring over de uitvaart.
3. Eigendom en wonen: notariële akten, huurcontract, plaatsbeschrijving bij intrede, bewijs van huurwaarborg, attesten (EPC, elektrische keuring, stookolietank).
4. Bank en beleggingen: rekeninguittreksels, bankkaarten, krediet-, beleggings- of pensioenspaarcontracten.
5. Verzekeringen: levensverzekering, brandverzekering, hospitalisatie, uitvaart, familiale.
6. Inkomen en belastingen: aanslagbiljetten en aangiften van de laatste jaren, pensioenattesten.
7. Lopende contracten: energie, water, telecom, abonnementen, met de laatste meterstanden en facturen.
8. Voertuigen: inschrijvingsbewijs, gelijkvormigheidsattest, verzekeringscontract.

Goed om te weten: voor bankrekeningen kan de notaris in het kader van een aangifte van nalatenschap het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank raadplegen. Volgens de Nationale Bank moet u voor de gegevens van een overledene precies daarvoor bij een notaris aankloppen. U hoeft dus niet elk uittreksel terug te vinden, maar bewaar alles wat u vindt. Ook voor een testament dat bij een notaris bewaard wordt, is de notaris uw aanspreekpunt.

2. Foto's, brieven en familieherinneringen

Herinneringen hebben zelden marktwaarde, maar het zijn net die spullen waarvan families het verlies het meest betreuren: bewaar alles wat persoonlijk is, desnoods om later te sorteren.

• fotoalbums, losse foto's, dia's en negatieven;
• familiefilms (Super 8, VHS, videocassettes);
• brieven, postkaarten, dagboeken, receptenschriften;
• kindertekeningen, rapporten, rouwbrieven en bidprentjes;
• onderscheidingen, medailles, diploma's, voorwerpen die met een beroep of engagement te maken hebben.

Willen meerdere familieleden dezelfde foto's, laat ze dan digitaliseren in plaats van ze te verdelen: iedereen krijgt een volledige kopie en de originelen blijven samen. Ook oude films kunt u laten digitaliseren, maar wacht niet te lang, want magnetische dragers gaan met de tijd achteruit.

Spreek voor de ‘oranje’ herinneringen een eenvoudige regel af: een familielid heeft enkele weken om ze op te eisen; daarna gaan ze naar een goed doel.

3. Waardevolle spullen en verstopplaatsen

Controleer vóór elke ontruiming systematisch de klassieke verstopplaatsen: cash geld, juwelen en documenten liggen heel vaak waar niemand ze zoekt.

Leg juwelen, horloges, munten, zilverwerk, schilderijen, verzamelingen (postzegels, munten, vinyl) en antieke of designmeubelen apart. Laat wat waardevol lijkt schatten door een onafhankelijke deskundige vóór u iets verkoopt, en verkoop niets zonder akkoord van alle erfgenamen. Bij de ontruiming trekt Sparkling Services de waarde van herbruikbare of verkoopbare spullen af van de prijs, waardoor de ontruiming gratis kan zijn of wij u het verschil betalen; voor stukken van grote waarde blijft het advies van een onafhankelijke deskundige aangewezen.

4. Sleutels, codes, afstandsbedieningen en meters

Verzamel alle sleutels en codes in één enveloppe met etiket: zonder die spullen worden de verkoop, de sleuteloverdracht aan de verhuurder of het stopzetten van contracten een stuk lastiger.

1. sleutels van voordeur, brievenbus, kelder, garage en bijgebouwen;
2. sleutels en kaarten van auto, fiets, hangsloten en opbergboxen;
3. afstandsbedieningen van garagepoort, toegangspoort en rolluiken;
4. codes van alarm, deurcode en kluis;
5. badges van het gebouw en sleutels van de gemeenschappelijke delen.

Fotografeer op de dag van het sorteren ook de meters (elektriciteit, gas, water) met de datum erbij: die standen hebt u nodig om contracten af te sluiten en, bij huur, voor de plaatsbeschrijving bij uittrede. Denk ten slotte aan de post: houd de brievenbus in het oog of laat de post doorsturen, want vergeten facturen of contracten komen vaak zo aan het licht.

5. Digitale toestellen en gegevens

Gooi geen gsm, computer, tablet of harde schijf weg, schenk ze niet en zet ze niet terug naar de fabrieksinstellingen vóór de familie heeft nagekeken wat erop staat. Veel foto's en documenten van vandaag bestaan alleen nog digitaal.

• Toestellen: smartphone, computer, tablet, fototoestel, geheugenkaarten, usb-sticks, externe harde schijven.
• Toegang: boekje met wachtwoorden, genoteerde pincodes, eID-kaartlezer.
• Onlineaccounts: e-mail, sociale media, cloudopslag, internetbankieren, betalende abonnementen.
• Terug te geven materiaal: modem en decoder, terug te bezorgen aan de telecomoperator.

Zijn de gegevens veiliggesteld, dan wist u toestellen die geschonken worden volledig, om de privacy van de vroegere eigenaar te beschermen. Voor onlineaccounts van een overledene voorzien de meeste platformen een procedure om het account af te sluiten of om te zetten in een herdenkingsaccount, meestal op vertoon van een overlijdensakte. Betalende abonnementen zegt u op bij elke aanbieder.

6. Spullen die een aparte aanpak vragen

Sommige spullen horen niet zomaar bewaard te worden en mogen evenmin mee met de ontruiming: geneesmiddelen, wapens, gevaarlijke producten en geleend materiaal volgen hun eigen circuit.

• Geneesmiddelen: breng vervallen of ongebruikte geneesmiddelen terug naar de apotheek, die ze kosteloos terugneemt om ze te laten vernietigen. Volgens de sorteerwijzer van de Vlaamse overheid neemt de apotheker ze terug zonder doosje en bijsluiter: die gaan bij het papier.
• Vuurwapens en munitie: vindt u er, raak ze dan zo weinig mogelijk aan en neem snel contact op met de lokale politie. Erfgenamen moeten de situatie binnen korte termijnen regelen.
• Gevaarlijke producten: gasflessen, solventen, verf, bestrijdingsmiddelen. Meld ze bij het plaatsbezoek aan de ontruimingsfirma, zodat ze via het juiste kanaal worden afgevoerd.
• Geleend of gehuurd zorgmateriaal: hoog-laagbed, rolstoel, rollator, vaak ter beschikking gesteld door het ziekenfonds of een uitleendienst: breng het terug.
• Geleende spullen: bibliotheekboeken, gereedschap van de buren, voorwerpen die een familielid in bewaring gaf.

Tijdens het plaatsbezoek overloopt Sparkling Services die spullen met u en zegt wat wij voor onze rekening nemen.

De checklist kamer per kamer en de rol van de ontruimer

Overloop elke kamer in dezelfde volgorde, van boven naar beneden en van de deur naar achteren: met die routine vergeet u geen kast of plank.

Is uw sorteerwerk klaar, dan neemt de professionele ontruiming het over. Bij Sparkling Services is het plaatsbezoek gratis en krijgt u een schriftelijke vaste prijs. Tijdens de ontruiming leggen onze ploegen documenten, foto's en persoonlijke spullen die aan uw aandacht ontsnapt zijn opzij en bezorgen ze u; bent u er niet bij, dan sturen we foto's. Herbruikbare spullen gaan naar organisaties uit de sociale economie (bijvoorbeeld De Kringwinkel, Oxfam, Les Petits Riens of Terre), afhankelijk van wat zij aanvaarden, en de rest wordt gesorteerd en via geschikte recyclagekanalen verwerkt.

Veelgestelde vragen

Officiële bronnen

• Notaris.be – Moet ik een erfenis aanvaarden?
• Nationale Bank van België – Centraal Aanspreekpunt (CAP): FAQ particulieren
• Vlaanderen.be – Sorteerwijzer vervallen of ongebruikte geneesmiddelen